Một nghìn câu mỗi ngày: cách lập thời khóa niệm Phật và giữ cho đều đặn
Thời khóa niệm Phật là định sẵn số câu niệm mỗi ngày và không để ngày nào bị đứt. Người mới bắt đầu nên khởi đầu với 108 câu mỗi ngày rồi tăng dần, có thêm ghi chép và nhắc nhở hỗ trợ, việc niệm Phật mỗi ngày sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều.
Thời khóa là gì
Thời khóa biến việc niệm Phật từ “khi nào nhớ thì niệm” thành “việc làm mỗi ngày”. Thời khóa quan trọng không phải vì con số tự nó có công đức, mà vì điều tu tập sợ nhất là gián đoạn: vừa khi câu niệm Phật bắt đầu có chút hương vị thì lại dừng, và khi bắt đầu lại phải làm lại từ đầu. Ý nghĩa của thời khóa là để niệm Phật lớn lên trong từng ngày, như ăn và ngủ.
Theo số câu hay theo thời gian
Định giờ hay định số, vốn không có phép tắc cố định. Đại sư Ấn Quang khi dạy người tại gia làm thời khóa đã nói:
Sáng tối trước Phật, tùy theo phần sức của mình mà lễ bái, trì niệm, hồi hướng, phát nguyện.
— Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao, Thư trả lời cư sĩ Đặng Bá Thành (thứ nhất)
“Tùy theo phần sức”, nghĩa là việc tu tập hợp với khả năng của chính mình; định giờ hay định số đều được. Với nhịp sống bị chia nhỏ như ngày nay, có một cách chúng tôi khuyên dùng: định số câu, không định thời gian. “Một nghìn câu mỗi ngày” hơn “nửa giờ mỗi ngày” ở hai điểm.
Thứ nhất, mục tiêu rõ ràng. Trong nửa giờ, ai biết tâm đã lang thang bao xa; còn một nghìn câu thì không thể giả được, thiếu một câu là thiếu một câu. Xong là xong, lòng được yên.
Thứ hai, thời gian linh hoạt. Một nghìn câu có thể niệm một lần cho xong, cũng có thể chia ra sáng tối, rải vào những khoảng trống trong ngày. Thời khóa theo giờ cần một khoảng thời gian trọn vẹn, mà khi bận rộn thì đó lại là thứ bị chen mất trước tiên.
Khi định số cũng cần lưu ý một điều: đừng vội vàng chạy theo con số. Từng tiếng rõ ràng, từng câu phân minh quan trọng hơn nhiều so với việc niệm cho đủ một nghìn. Phép đếm mười niệm của Đại sư Ấn Quang chính là nói điều này:
Niệm cho rõ ràng, nhớ cho rõ ràng, nghe cho rõ ràng, thì vọng niệm không có chỗ bám víu; nhất tâm bất loạn, lâu ngày tự sẽ được.
— Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao, Thư trả lời cư sĩ Cao Thiệu Lân (thứ tư)
Ngược lại, nếu nếp sống của bạn đều đặn, dành ra một thời gian cố định sáng tối, niệm Phật trong một cây hương, cũng là cách xưa nay rất vững chắc. Thời khóa theo giờ không đếm được, vậy hãy lấy sự liên tục của tâm làm thước đo.
Bắt đầu nhỏ, tăng dần
Nhiều người khởi đầu với chí lớn mười nghìn câu mỗi ngày, rồi ba ngày đã bỏ. Tốt hơn là hạ thấp ngưỡng: bắt đầu với 108 câu mỗi ngày, vừa đúng một vòng chuỗi, hai ba phút, ai cũng có thể dành ra.
Giữ trọn một tháng không gián đoạn thì tăng lên năm trăm; thêm một tháng nữa, lên một nghìn. Một nghìn câu trong ba năm hơn mười nghìn câu trong ba ngày. Khi một nghìn câu đã thành thói quen, như nước uống mỗi ngày, thiếu thì thấy trống vắng, lúc ấy hãy tăng thêm. Mọi thứ sẽ đến tự nhiên.
Tận dụng thời gian rảnh rỗi
Một nghìn nghe có vẻ nhiều, chia nhỏ ra thì không nhiều. Chờ xe buýt, xếp hàng, đi bộ, mỗi lần mười mấy hay vài chục câu, đến tối đã góp được khá nhiều. Thật ra, ngay sau câu “tùy theo phần sức”, Đại sư Ấn Quang nói tiếp:
Ngoài ra, đi đứng nằm ngồi, nói năng im lặng, động tĩnh, mặc áo ăn cơm, trong mọi lúc, mọi nơi, đều nên niệm.
— Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao, Thư trả lời cư sĩ Đặng Bá Thành (thứ nhất)
Lúc bận khó đếm cũng không sao. Khi giảng phép đếm mười niệm, Đại sư đã dặn: “Lúc làm việc, nếu khó đếm thì cứ tha thiết niệm thẳng; làm việc xong lại nhiếp tâm mà đếm” (Thư trả lời cư sĩ Cao Thiệu Lân, thứ tư). Chỉ là niệm thẳng không có nghĩa là niệm tán loạn: thời gian rảnh rỗi phần nhiều là lúc đang di chuyển, chữ niệm có thể không rõ như trong phòng yên tĩnh, nhưng vẫn phải cố gắng nhiếp tâm, lấy “một câu Phật hiệu rõ ràng phân minh” làm kim chỉ nam. Đề khởi được câu niệm đã hơn tâm tán loạn trong vọng tưởng.
Thời gian rảnh rỗi dành cho niệm tùy thời, lúc ngồi yên dành cho thời khóa chính: gom số câu rải rác trên đường, rồi niệm cho đủ trước khi ngủ hoặc lúc sáng sớm. Dù bận đến đâu, niệm Phật mỗi ngày vẫn hoàn toàn làm được.
Khi quên, hoặc bị đứt quãng
Hầu như ai cũng có ngày bỏ sót: tăng ca, ốm đau, đi xa, rồi nhìn lại thấy hôm qua trống trơn. Lúc ấy, chỉ một điều quan trọng nhất: đừng tự trách mình. Hôm nay niệm lại là được.
Một ngày đứt quãng không làm uổng công sức. Niệm Phật không phải là tích điểm; bỏ một ngày không khiến con số trở về không. Sự hối tiếc và ý nghĩ “đằng nào cũng đứt rồi” mới là chướng ngại thật sự. Hãy buông chuyện đã qua, bắt đầu lại từ câu niệm ngay trước mắt. Nếu có một khung giờ cứ làm thời khóa bị đứt, hãy dời nó đi hoặc chia làm hai; điều chỉnh không phải là bỏ cuộc.
Ghi chép và nhắc nhở: biến thời khóa thành thói quen
Sự bền bỉ một nửa là nguyện lực, một nửa là phương pháp. Thấy mình đã niệm liên tục bao nhiêu ngày, tổng cộng bao nhiêu câu, là sự khích lệ thật sự; chuỗi ngày bạn giữ không phải để người khác xem mà để chính mình được liên tục; và một lời nhắc nhỏ thường chính là cái chạm nhẹ đưa thời khóa trở lại.
A-di-đà Phật được làm ra cho thời khóa hằng ngày: mỗi lần chạm đếm một câu; Thống kê và báo cáo tự động ghi lại số biến mỗi ngày và chuỗi ngày liên tiếp; Nhắc nhở hằng ngày có thể đặt vào sáng sớm hoặc trước khi ngủ. Không có tài khoản, dữ liệu chỉ ở trên điện thoại (trên iOS còn tự động sao lưu vào iCloud của chính bạn); khi đăng nhập, số biến và hồi hướng được đồng bộ giữa các thiết bị qua đám mây (xem Chính sách quyền riêng tư); nếu nhắc nhở không hoạt động, xem trang hỗ trợ.
Lời kết
Một nghìn câu không nhiều; khó là mỗi ngày một nghìn câu. Nguyện bạn niệm câu Phật hiệu này ngày qua ngày, thành công phu của cả một đời. Nam mô A-di-đà Phật.